Her yaz tatilinde çocuklar yaz kurslarına başlıyor. Binlerce çocuk ilk defa yaz kursuna gidecek. Bu yaz kursları, camilerde, vakıflarda, derneklerde düzenleniyor. Kimileri bu programları kültür ve sosyal etkinlik ağırlıklı yapıyor, kimleri kapalı mekanla sınırlı tutuyor. Şartlarına, imkanlarına göre herkes bir şeyler yapmaya çalışıyor.

Birçok çocuk, belki de ilk defa bir camiye girecek. İlk defa okuldaki öğretmenden değil, camide ki görevlilerden, derneklerde ki ağabeylerinden ablalarından bir şeyler öğrenmeye başlayacak. Bu yazımda sizlerle, yaz Kuran kursları üzerine bazı düşüncelerimi paylaşacağım.

Yaz tatilinde camiye / derneğe gelen çocuklar, Kur’an okumayı öğreniyor ve birkaç sure ezberliyor. İslam’ın ve imanın şartlarını ezberleyip, tatili bitiriyor. Okular açılınca okula başlıyor. Bir sonraki yaz, kışın unuttuklarını tekrar ezberliyor. Üç veya dört yaz kursa devem eden öğrenci, artık camiye gitmiyor.

Bu, hepimizin şahit olduğu, her yıl yaşanan bir süreç. Bu süreçte çok ciddi bazı hatalar yapıldığı kanaatindeyim. En büyük hatalardan birisi de, ailelerin bu eğitime dahil edilmemesidir. Nasıl ki okullarda, birkaç kez veli toplantısı yapılıyorsa, yaz kurslarında da mutlaka veli toplantısı yapılmalı. Anne babalara “Çocuk ve Din” konusunda bilgi verilmeli ki, yaz kursundan sonra çocuk her şeyi unutmasın.

Yaz kurslarında Kur’an ile tanışan bir çocuğu düşünün. Kur’an okumayı öğreniyor, ancak kurs bitince evinde hiç kimsenin Kur’an okuduğunu görmüyor. İlahi kelamı, anne babasının elinde göremeyen çocuklar, yaz kursları bitince, Kur’an’larını, bir sonraki yaz kursuna kadar, rafa kaldırıyorlar. Anne ve babasının Kur’an’larının bulunduğu rafa!

Kurslar başlamadan önce mutlaka cami cemaati bu konuda bilgilendirilmeli. Birlikte konferans yaptığımız bir müftü arkadaşımın uygulaması çok hoşuma gitmişti. Yaz kursları başlamadan önceki hafta verdiği vaazda, cami cemaatini mutlaka uyarıyormuş. “Bu hafta camiye çocuklar gelmeye başlayacak. Çocukların camide yapacağı gürültüden rahatsız olanlar lütfen namazlarını evlerinde kılsın!” Bu uyarı bana çok anlamlı geldi. Camide yaramazlık yaptığı için, namaza gelen hacı amcalardan fırça / dayak yiyen çocuklar camiden soğumaya başlarlar.

Kurslarda verilen ilk ve en önemli ders elif cüzü. Kuran harfleriyle başlıyor her çocuk yaz kurslarına. “Sizin en hayırlınız Kur’anı öğrenen ve öğreteninizdir” hadisi gereği, her görevli, çocuklara Kuran alfabesiyle başlayan, Kuran öğrenme sürecini işliyor.

Çocuklar elbette Kuran okumayı öğrensinler. Ancak ben, asıl derdimi şu soruyla ifade etmeye çalışayım. Kuran ahlakı öğretilmeden, Kuran alfabesi öğretilmesi doğur bir yöntem mi?

“Elif, Be, Te, Se….” diye başlayan Kuran harflerini öğrenmek mi daha önemlidir, yoksa: Yalan söylememek, ikiyüzlülük yapmamak, kul hakkı yememek, anne babaya saygıda kusur etmemek, helal para kazanmak gibi, insanın ahlak omurgasını işleyen değerler mi?    

Bu konuda çok önemli bulduğum diğer hususta, Kur’an’ın anlamını okumaya yönelik teşviklerdir. Meal ve Tefsir okumaya mutlaka yönlendirilmeli çocuklar. Hafız olduğu halde, bir kez bile Kur’an meali okumamış olan o kadar çok hafız biliyorum ki! Birçok sufi Kur’an’ı, Sevgililerinden gelen aşk mektubu okur gibi okumuşlar Kur’an’ı. Ne kadar güzel bir bakış açısı. Bu bakış açısı, bu aşk çocukların yüreğine mutlaka işlenmeli.

Meal okuma konusunda en çok duyulan itiraz, “Ama pek bir şey anlamıyorum!” sözüdür. Hiç kimsenin ömrü, Kur’an’ı her şeyiyle anlamaya yetmeyecek. Anlama çabası önemlidir. “Kuran Arapça olsa bile, anlamı Arapça değil, insanca” der alimler.  

Bir konferans için Safranbolu’ya gittiğimde anlatmıştılar. Senai Demirci, bir konferansında katılımcılara, “Çantasına Kur’an Meali olan varmı?” diye sormuş. Birkaç kişi dışında hiç kimsenin çantasında Kur’an gezdirmediğini görülmüş. Senai bey can alıcı cümleyi o zaman kurmuş. “Hani hayat kılavuzumuz Kur’andı. Siz kılavuzun olmadan nasıl dolaşırsınız?”

Anne babasının elide Kur’an’ı sadece Perşembe akşamları gören çocuklar, ilahi kitabı haftada bir ancak hatırlarlar. Mezarlıkta, cenazelerde okunduğuna şahit olduğu kitabın “hayat kitabı” olduğuna nasıl inandıracaksınız o çocukları.

Namaz surelerini hayatla ilişkilendirmeli.

Günde kırk defa Fatiha, her namazda “Namaz sureleri” okuruz. Namaz surelerinin her gün birkaç kez okunmasının çok derin hikmetleri vardır. Yaz kurslarına gelen çocuklara, namaz surelerini sadece ezberleterek göndermenin yanlış olduğunu düşünüyorum. Namaz sureleri mutlaka hayatla ilişkilendirilmeli. 

Fil suresini ezberleyen gençlere, Fil suresinin vermeye çalıştığı ana mesaj mutlaka anlatılmalı. Fil süresinin vermeye çalıştığı mesajı doğru anlayan bir genç, ABD’den ve İsrail’den korkmaz.

Fakire fukaraya yardım etmeyi, yetimlere sahip çıkmayı öğrenememiş bir gence, sadece Maun suresini ezberletmek, onu dindar yapmaz.

Din düşmanlarıyla kuracağı ilişkinin ölçüsünü, Kafirun süresinden öğrenmeli gençler.

Hayatta bir başarı elde ettiği zaman “Zafer Allah’tan!” diyemeyen, her başarıyı kendi eseri sanan bir insan, Nasr suresini su gibi ezberleyip, mahreç kurallarına göre okumayı öğrenmiş olsa neye yarar ki?

Hayat yolculuğunun zorlu virajlarında “Muhafazeteyn” surelerine sığınmayıp, sığınacak yer arayanların, Felak – Nas surelerini su gibi ezbere bilmesi neye yarar ki? Allah’tan başkasının korumasına ihtiyacı olmadığını bilmeli gençler.

İnsanın omurgası, ahlakıdır.

İslam ahlakıyla inşa edilmesi gereken insanın, önce karakteri inşa edilmeli. Bedeni ayakta tutan omurgalar ne ise, dini ayakta tutan ahlakta aynı işlevi yapar. Omurgasız insan ne ise, ahlaksız Müslüman (!) odur.

Omurgası inşa edilmeden, ahlak ve karakter eğitimi verilmeden Kur’an okumayı öğrenmiş, ezberler yapmış, İslam’ın ve İman’ın şartlarını su gibi ezberlemiş insan, en ufak bir imtihanda kaybediyor. Hem kendini hem dinini kaybediyor birçoğu maalesef.

“Omurgasız insanı tanımlamaya kalkışsam, şunlar gelir aklıma.

“Halka hizmet hakka hizmettir” sloganıyla halkın karşısına çıkan omurgasız insan, kasasına ve yağcılarına hizmet etmeyi, hakka hizmetmiş gibi sunar.  

“İbadet aşkıyla çalışma” vaatleriyle çevresini genişleten omurgasız insan, ihale aşkıyla çalışır.

Omurgasız dindar (!) adam, hem abdest alır, hem rüşvet alır.

Omurgasız dindar(!), solcuların yediği devlet malına rüşvet der. Kendi yediği devlet malına “ihale komisyonu” diyecek kadar arsızdır.  

Omurgasız dindar(!), yıllarca “emaneti ehline verin!” diye millete vaaz eder, yetki sahibi olunca emaneti ehline değil “yalağına” verir.

Omurgasız dindar(!), rüzgara göre yelken açar. Bir ideolojinin değil, yükselen siyasetin adamı (!) olur. Ali BULAÇ’ın ifadesiyle, siyasi Hacıyatmazlar, omurgasız adamlara verilen en güzel isimlerden biridir.

Omurgasız dindar (!) insan, rukuya eğilir gibi makama eğilir. Paraya secde ettiğinin en büyük ıspatı, ihale komisyonlarıyla elde ettiği servetidir.

Omurgasız dindarın(!) en büyük düşmanı, bir üst makama gelmesine engel olmaya çalışan başka bir omurgasız insandır.

Omurgasız insan, namus dersi veren fahişe gibidir.

Omurgasız dindar(!), Allah ile namaz kılar, şeytan ile ticaret yapar.

* * * * * *

Makamlara gelince dindarlığı bir kenara bırakıp, dini dar olanlar çoğalmışsa bu memlekette, bunu, o insanların yetişme sürecinde yapılan hatalarda aramak gerek.

Sait ÇAMLICA

Eğitimci – Yazar

www.saitcamlica.com

saitcamlica@gmail.com