Liseyi bitirdikten sonra, Kuran Meali okumaya başladım. Üniversite öğrencisiyken bitirdim. Meal okurken birçok not aldım ajandama. “Kuran Meali Okumak için, bu kadar geç kalmamalıydım!” diye kendime kızdığımı hatırlıyorum. Her meal / tefsir okumamda, daha yeni, daha ilginç notlar alıyorum.

İlk okuduğum mealden ajandama aldığım en önemli notlardan birisi, “Atalarının dinine uyanlar!” uyarısıydı. Peygamberlere karşı çıkan kavimler / insanlar, genelde benzer gerekçelerle karşı çıkıyor. “Biz babamızdan böyle gördük. Atalarımızdan öğrendiğimiz yaşam tarzımızı değiştirmek mi istiyorsun?” düşüncesiyle / yaklaşım tarzıyla karşı çıkıyorlar peygamberlere.

Bu ilahi mesajdan ben şunu anladım; “Allah bana / bize diyor ki, “Babanızdan / hocalarınızdan öğrendiğiniz din bilgisiyle yetinmeyin! Okuyun, araştırın, öğrenin, düşünün…

* * * * * *

Bir Alman, Müslüman olduğu zaman, ilk yaptığı şey Kuran’ın Almancasını okumaktır. Yeni tanıştığı dinin emir ve yasaklarının anlatıldığı kitabı anlamaya çalışır. Bir İngiliz Müslüman olduğunda, ilk önce İngilizce Kuran okur.  Şahadet getirip Müslüman olmak, İslam’a giriş belgesi almaktır. Bu giriş belgesinden sonra, Müslüman kimliği ile birlikte, yapmaya devam edeceği hayat yolculuğunun, trafik kurallarını öğrenmeye çalışır.     

Sonradan Müslüman olan bir Alman / İngiliz yol işaretlerini önce Kuran’dan öğrenmeye çalışıyor. Müslüman kimliği ile dünyaya gelen bir insan, hangi milletten olursa olsun, “Allah benden ne istemiş? Allah bana ne diyor?” sorularının cevaplarını önce kaynağında aramalı. Sonradan Müslüman olan okuyor da, doğuştan Müslüman olan niçin okumuyor?

Kuran’da onlarca kez, “Ey iman edenler!” ifadesi kullanılır. Allah (cc), Müslüman olmayanları değil, Müslüman olduğunu iddia edenleri eğitmeye çalışıyor Kuran’da. 

* * * * * *

Türkiye’de öyle cemaatler / tarikatlar var ki, kendilerine bağlı olan gençlere / insanlara “Siz meal – tefsir okumayın! Siz anlamazsınız! Bize sorun. Biz size anlatırız!” diyorlar. Bazıları da, “Okuyacaksanız, sadece bizim yazdığımız tefsiri okuyun. Sadece bizim cemaatin / tarikatın tavsiye ettiği kitapları okuyun” diyorlar

Cemaat / tarikat kitaplarının okunmasının tavsiye edilmesini anlarım. Ancak, “Kuran Meali okumayın, siz anlamasınız!” denilmesini asla kabul edemedim. İster buna gaflet deyin, ister ihanet. “İlahi kelamı anlamaya senin kafan basmaz!” yaklaşımı, bir hakarettir.

Herkes okumalı. Okurken anladıkları da olacak anlamadıkları da. Anlamadıklarını araştıracak, soracak. Araştırarak, düşünerek, sorarak eksiklerini tamamlayacak. “Bizim anladığımız şekilde size anlatırız!” yaklaşımıyla insanları Kuran Meali / Tefsiri okumaktan alıkoymanın çok büyük bir vebali olduğunu düşünüyorum. Bu vebal sadece bu yaklaşımı dayatanlar da değil, Kuran’ı evinde süs olarak kullananlarında, bu vebali sırtında taşıdığını düşünüyorum.

“İnmemiştir hele Kuran şunu hakkıyla bilin, Ne mezarlıkta okunmak ne fal bakmak için.” sözleriyle Mehmet Akif, Kuran’ı varlık amacından uzaklaştıran Müslümanlara sesleniyor.

* * * * * *

Safranbolu Müftülüğüne, din görevlilerine konferans vermek için gittiğimde, İlçe Müftüsü İlyas YILMAZTÜRK Bey’le odasında otururken, bu konu açılmıştı. “Böyle bir yaklaşımın sebebinin ne olduğunu bilmediğimi, niçin bazı cemaatlerin / tarikatların Kuran Meali okutmadıklarını anlayamadığımı söyledim.”

İlyas Bey, bana öyle bir cevap verdi ki, “Bu yaklaşımın sebebi ancak bu kadar güzel özetlenebilirdi.” dedim.

İlyas Bey; “Bunu yapan cemaatler, ‘siz ehliyet almayın, bizim arabamıza binin!’ demek istiyorlar.” dedi.   

* * * * * *

Ehliyet alın! Meal okuyun! Tefsir okuyun! Öğrenin! Sorun! Düşünün! Ehliyetiniz olsun mutlaka. İlahi kelamın içeriği hakkında, az ya da çok, mutlaka bilginiz olsun.

Herhangi bir cemaate / tarikata müntesip olmayın demiyorum. Yine o cemaatin / tarikatın arabasında yolculuk yapabilirsiniz. Ancak direksiyonda ki büyükler yanlış araba kullanmaya başladığı zaman, yanlış yolda araba sürmeye başladığı zaman, trafik kurallarını ihlal etmeye başladığı zaman, şoförü uyarırsınız. Hem şoförü, hem aracı, hem de araçtaki yolcuları uçurma yuvarlanmaktan kurtarmış olursunuz.

“Bizim hocamız / şoförümüz hata yapmaz. Yanlış yola sapmaz!” diye düşünenleri, İslam tarihini ve İslam tarihinde yaşanan acı tabloları okumalarını tavsiye ederim. Ne yaparsanız yapın, ama mutlaka ehliyet alın. Cebinizdeki ehliyetle istediğiniz arabaya binebilirsiniz. 

İlla bir şoförü takip ederek şoförlük öğrenecekseniz, Kuran ehliyetiyle en güzel hayat yolculuğunu yapmış olan, Hz. Muhammed Mustafa’nın (as) hayatını tekrar okuyun. Muhammed Mustafa (as) şoförlüğünde yolculuk yapan Hz. Ebubekir sadakatinden dolayı, sıddık lakabı aldı. Hz. Ömer o şoförü takip ettiği için, adaletin timsali, Faruk oldu. Hz. Osman o yolculukta ahlakıyla, edebiyle konuşuldu. Hz. Ali, ilmin kapısı oldu.

Ne zaman ki temel kaynak Kuran’dan, en güzel örnek Hz. Muhammed’in hayatından uzaklaşıldı, kavgalar başladı. Başkalarının arabasına binerek yolculuk yapan ehliyetsizlerin bir kısmı Hz. Ali taraftarı bir kısmı Hz. Muaviye taraftarı oldu. O kavganın acısını hala çekmiyor muyuz?

Kuran merkezli hayat yolculuğunun, Hadislerle işaretlenmiş yol levhaları yetersiz gelmeye başlarsa, yine çevrenizden yardım alabilirsiniz.

“Ehliyet almayın! Bizim arabaya binin!” diyenlere, Allah (cc) çok güzel bir benzetmeyle cevap veriyor;

Eğer yeryüzündeki ağaçlar kalem, deniz de mürekkep olsa, arkasından yedi deniz daha ona katılsa, Allah’ın sözleri (yazmakla) yine de tükenmez. Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir. (Lokman 27)

Sait ÇAMLICA

Eğitimci – Yazar

www.saitcamlica.com

saitcamlica@gmail.com